Jak połączyć rury polipropylenowe bez lutowania

Łączenie rur polipropylenowych bez lutowania stało się możliwe dzięki pojawieniu się elementów łączących, takich jak kształtki, złączki, kołnierze, a także wysoce wytrzymałych klejów zaprojektowanych specjalnie do produktów polimerowych.

Zastosowanie polipropylenu rozwiązało problem korozji w rurach wodociągowych, grzewczych i kanalizacyjnych. Powszechne stosowanie rurociągów polipropylenowych przynosi znaczące korzyści ekonomiczne praktycznie we wszystkich sektorach działalności człowieka.

W przeciwieństwie do wyrobów metalowych rury z tworzyw sztucznych są łączone lutowanie za pomocą specjalnej lutownicySam proces jest stosunkowo prosty, jednak zakup drogiego sprzętu nie zawsze jest opłacalny i nie zawsze można go wynająć.

Eksperci nauczyli się samodzielnie łączyć rury polipropylenowe bez lutowania, używając złączek z tworzywa sztucznego. Obecnie znanych jest kilka metod łączenia bez spawania.

Jedna z metod polega na połączeniu końców rurociągu złączkami zaciskanymi specjalnymi szczypcami. W rezultacie miękkie stopy odkształcają się, tworząc mocną, szczelną i trwałą całość.

Dodatkowo tworzywa sztuczne są mocowane kołnierzami, klejone, łączone za pomocą złączek i gwintowanych elementów łącznych. Wszystko to zostanie szczegółowo omówione poniżej.

Rodzaje połączeń bez spawania

Metody łączenia rurociągów polimerowych można podzielić na:

• zaciskanie;
• odłączany;
• gwintowany.

Zaciskanie

Są to urządzenia wykorzystujące specjalne złączki zaciskowe. Montuje się je za pomocą specjalnych kluczy. Zadaniem zaciskarki jest zapewnienie szczelnego i szczelnego połączenia metalowego przewodu wodociągowego z rurą polipropylenową.

Do zalet należą szybki montaż i wysoka szczelność połączeń. Do wad należą złożoność i wysoki koszt urządzeń zaciskowych.

Odłączany

W przypadku, gdy system rurowy wymaga okresowego demontażu elementów, połączenia są rozłączalne. W tym celu stosuje się specjalne złączki kombinowane. Metalowe wkładki gwintowane wkłada się do rury z tworzywa sztucznego z jednego końca, a stożek osadczy z nakrętką złączkową wkłada się do drugiego końca rury. Nakrętkę nakręca się na przeciwległy gwint, a stożek dokładnie przylega do gniazda, tworząc mocne i szczelne połączenie. Aby zdemontować złączkę, wystarczy odkręcić nakrętkę i rozchylić końce.

Zaletą tej metody jest to, że w nagłych wypadkach lub podczas prac remontowych można szybko odciąć potrzebną część instalacji wodociągowej poprzez rozmontowanie przyłączy rozłącznych i zainstalowanie zaślepek.

Wadą tego sposobu łączenia jest skomplikowany montaż.

Gwintowany

Połączenia gwintowane to kolejna metoda łączenia rur z tworzyw sztucznych bez użycia lutownicy. Elementy rurociągów wodociągowych z polimerów łączy się za pomocą złączek polipropylenowych, kompozytowych lub metalowych o różnych konstrukcjach i rozmiarach.

Szczelność połączeń uzyskuje się poprzez montaż uszczelek lub zaciśnięcie powierzchni styku. Taśma polimerowa FUM lub holowania. Wytrzymałość i niezawodność mocowań zapewniają opaski skręcane śrubami.

Zaletą tej metody łączenia polimerowych rur wodociągowych jest niewątpliwie szybkość i łatwość montażu połączeń. Wadą jest występowanie miejsc podatnych na przecieki w połączeniach.

Metody połączenia

Obecnie istnieje wiele metod łączenia rur wodociągowych wykonanych z polimerów ze sobą oraz z rurami metalowymi:

• dopasowywanie;
• kołnierze;
• sprzęgła;
• klejenie;
• do gniazda;
• spawanie na zimno;
• taśma lutownicza.

Dopasowywanie

Złączki zaciskowe z powodzeniem stosuje się do łączenia elementów rur z tworzyw sztucznych. Ich wszechstronność polega na możliwości łączenia elementów wykonanych z różnych materiałów. Aluminium można łączyć z elementami miedzianymi, polipropylenowymi, PVC i HDPE. Unikalna konstrukcja pozwala na wielokrotny montaż i demontaż elementów łączących. Rynek instalacyjny jest nasycony szeroką gamą złączek zaciskowych, z których każda charakteryzuje się odmienną konstrukcją.

Składają się z obudowy zawierającej tuleję i dwa pierścienie uszczelniające. Złączki te służą również do łączenia rur HDPE i PVC. Złączki zaciskowe są odporne na promieniowanie UV i agresywne chemicznie środowisko. Złączki zaciskowe znajdują zastosowanie w instalacjach zimnej wody w budynkach niskich oraz w wodociągach ulicznych w miastach i na wsiach.

Montaż osprzętu wykonuje się w następujący sposób:

1. Końce dwóch rur obrabia się poprzez ścięcie fazy pod kątem za pomocą specjalnego frezu – urządzenia do usuwania faz.

2. Po obu stronach korpusu łącznika odkręcić nakrętki dociskowe, nie wyjmując ich.
3. Nasmaruj końce rur roztworem mydła lub mydłem w płynie i mocno włóż je w nakrętki dociskowe po obu stronach. Słychać będzie ciche kliknięcie, gdy rury zazębią się z pierścieniami uszczelniającymi.
4. Nakrętki ściskające dokręca się do oporu.

5. Przed włączeniem wody ręcznie sprawdza się wytrzymałość elementu łączącego, próbując rozdzielić jego części.

Kołnierze

Montaż kołnierzowy to kolejna z najskuteczniejszych metod łączenia elementów z tworzyw sztucznych bez użycia lutownicy. Aby zapewnić niezawodne połączenie, ważne jest odpowiednie przygotowanie rur i kształtek kołnierzowych. Istnieje kilka rodzajów łączników do elementów o małej i dużej średnicy. Kołnierze ze złączkami zaciskowymi służą do łączenia elementów domowej instalacji wodno-kanalizacyjnej z polipropylenu. Te urządzenia montażowe są bardzo wygodne w użyciu:

• Końce rur przygotowuje się poprzez oczyszczenie ich z kurzu i brudu, a następnie sfazowanie krawędzi w celu utworzenia stożka;
• Węże smaruje się detergentem lub mydłem w płynie. Następnie wciska się je w nakrętki dociskowe, aż pierścień uszczelniający zatrzaśnie się na swoim miejscu.
• Kołnierze z uszczelkami gumowymi są ze sobą połączone tak, aby otwory montażowe się pokrywały;
• śruby wkłada się do otworów i dokręca nakrętkami i podkładkami;
• Odkręć wodę. W przypadku wykrycia wycieku, ostrożnie dokręcaj śruby po okręgu, aż wilgoć zniknie z kołnierzy.

Łączenie rur polipropylenowych bez lutowania za pomocą kołnierzy jest praktycznie jedyną metodą montażu elementów polipropylenowych w poziomych systemach kanalizacyjnych. Stosuje się kołnierze żeliwne.

Różnica w stosunku do poprzedniego modelu polega na zastosowaniu odlewanej obudowy z pierścieniem uszczelniającym, składającej się z dwóch części.

Rurę wsuwa się do kołnierza za pomocą wcześniej zamontowanej nakrętki złączkowej, którą następnie dokręca się śrubami aż do uzyskania szczelnego połączenia.

Sprzęgła

Skutecznym sposobem łączenia rurociągów polimerowych są złączki. Produkowane są one w zakresie średnic roboczych 63–315 mm z żeliwa o wysokiej wytrzymałości, pokrytego powłoką proszkową epoksydową. Pierścień osadczy wykonany jest ze stali, a pierścienie uszczelniające z kauczuku etylenowo-propylenowego.

Zaletą połączeń sprzęgowych jest to, że montaż odbywa się bez spawania i klejenia. Złącze chroni połączenie przed obciążeniami rozciągającymi, uderzeniami hydraulicznymi, osiadaniem gruntu itp. Montaż złączy można przeprowadzić w każdych warunkach, nawet przy mrozie, nasiąkniętym gruncie czy częściowym odcięciu dopływu wody. Zapewnia szczelne i niezawodne połączenie rurociągów wykonanych z różnych materiałów.

Montaż złącza jest bardzo prosty.

1. Z końców rur usuwa się brud i kurz.
2. Fazę usuwa się maszynowo lub ręcznie za pomocą noża, nadając stożkowi kształt stożka.
3. Zmierz odległość do środka głębokości sprzęgła.

4. Otrzymany rozmiar oznaczony jest znakami na obu rurach.
5. Odkręcamy wszystkie cztery śruby łączące i wsuwamy plastikowe rury wodne, aż do całkowitego pokrycia śladów.

6. Następnie równomiernie dokręć śruby. Montaż jest zakończony.

Klejenie

Zamiast lutowania rur polimerowych, można je skleić. Polipropylen jest trudny do sklejenia, ponieważ jest wysoce obojętny chemicznie i nie tworzy łatwo wiązań na poziomie molekularnym. Do klejenia rur polipropylenowych stosuje się dwa rodzaje klejów: jednoskładnikowy, gotowy do użycia oraz dwuskładnikowy (gęsty klej na bazie zmieszany z płynnym utwardzaczem). Proces klejenia nie wymaga żadnych specjalnych warunków. W tym celu stosuje się dwuskładnikowy klej epoksydowy.

Rury łączy się za pomocą różnych złączek wykonanych z tego samego materiału. Należą do nich złączki beczkowe do połączeń prostych, kolanka 90 i 45 stopni do łuków oraz złączki przejściowe stosowane w przypadku skrzyżowania rurociągu z inną linią energetyczną.

Algorytm klejenia składa się z następujących kroków:

• końce rur przycina się równo za pomocą specjalnego obcinaka do rur;
• zmierz głębokość okucia po obu stronach;
• uzyskany rozmiar przenosi się do rur, zaznaczając granice znakami;
• żywicę epoksydową miesza się z utwardzaczem;
• masę klejową nanosi się pędzlem na oznaczone miejsca rur oraz wewnątrz kształtki;
• części łączy się w jedną całość i pozostawia na 24 godziny;
• Po tym czasie odkręć wodę.

Do dzwonka

Tę metodę stosuje się podczas montażu kolektorów kanalizacyjnych. System kanalizacyjny domu składa się z elementów łączących zakończonych kielichami. Połączenia kielichowe są dozwolone wyłącznie w systemach odwodnień grawitacyjnych. Montaż odcinków kielichowych nie wymaga klejenia ani spawania. Łączenie wykonuje się ręcznie, bez większego wysiłku. Stały spadek jest niezbędny podczas montażu, aby zapewnić swobodny odpływ ścieków.

Rury kanalizacyjne z polipropylenu są lekkie, łatwo się wyginają i można je ciąć piłką do metalu. Montaż jednej rury w drugą tworzy szczelne, trwałe połączenie. Kluczowym elementem połączenia jest gumowa uszczelka – dwustopniowy pierścień. Prawidłowy montaż gumowej uszczelki decyduje o szczelności połączenia. Eksperci zalecają następujące średnice rur do systemów odwadniających:

• 100 mm dla pionu centralnego i odpływu toalety;
• 65 – 75 mm dla gałęzi pionowych;
• 50 mm do odpływu wannowo-umywalkowego;
• 40 mm dla syfonów wannowych i umywalkowych;
• 32 mm do zlewów kuchennych i bidetów.

Algorytm połączenia gniazda można opisać następująco:

• gniazdo przecieramy szmatką i wodą z mydłem;
• koniec drugiego elementu odcinamy obcinakiem do rur ściśle pod kątem prostym;
• Do gniazda wkłada się gumowy pierścień uszczelniający, uprzednio nasmarowany smarem. Umożliwi to szybkie i szczelne osadzenie go w gnieździe gniazda;

• rowek łączący uszczelniony jest zaprawą cementową;
• W razie potrzeby jednostkę dokującą można łatwo zdemontować.

Spawanie na zimno

Spawanie na zimno to specjalny klej wykonany z chlorowanego polichlorku winylu (CPVC). Klej ten rozpuszcza warstwy powierzchniowe rur i kształtek polipropylenowych. Podczas łączenia elementów impregnowanych klejem, upłynnione warstwy przenikają się na poziomie molekularnym. W rezultacie w miejscu połączenia powstaje jednorodna, trwała masa. Proces ten nazywa się spawaniem dyfuzyjnym na zimno.

Spawanie na zimno wykonuje się w następujący sposób:

• powierzchnie polimerowe przeznaczone do łączenia oczyszcza się z brudu i przeciera środkiem odtłuszczającym (alkohol, aceton itp.);
• Końce rur przycina się obcinakiem do rur pod kątem dokładnie 90 stopni.
• Krawędzie końcówek są fazowane pod kątem 15 stopni za pomocą specjalnego frezu.⁰;
• głębokość okuć oznaczona jest na plastiku znakami;
• Klej do spawania na zimno to jednorodna, gotowa do użycia masa. Aby rozpocząć klejenie, wystarczy otworzyć butelkę i nałożyć ją pędzlem.
• oznaczone miejsca oraz wewnętrzna powierzchnia elementów łączących pokrywane są masą klejącą;
• Elementy łączące wsuwa się jedna w drugą. Aby równomiernie rozprowadzić klej, rurę lub kształtkę obraca się wokół własnej osi;
• węzeł pozostawia się w ustalonej pozycji na 1-2 minuty;
• Nadmiar kleju usuwa się szmatką lub serwetką.

Przed użyciem kleju do spawania na zimno należy zapoznać się z instrukcją. Dodatkowo hydraulicy zalecają przestrzeganie poniższych wskazówek:

• Jeżeli wstępnie ogrzejesz łączone powierzchnie suszarką do włosów, ich przyczepność znacznie wzrośnie;
• wszystkie powierzchnie muszą być suche, nawet jeśli instrukcja dopuszcza pewną ilość wilgoci w spoinach;
• Klej do spawania jest płynny, a do prac naprawczych początkowo przypomina plastelinę.

Taśma lutownicza

To doskonała alternatywa dla lutowania przewodów elektrycznych, zawierająca zarówno cynę, jak i topnik. Przeznaczona do lutowania elementów przewodowych.

Taśma nie może być stosowana jako łącznik ze względu na brak przyczepności polipropylenu do metali.

Nawet jeśli przyjmiemy, że taśmę lutowniczą można stosować jako uszczelniacz, absurdalność tego pomysłu staje się oczywista.

Jaką metodę połączenia powinienem wybrać?

Korzystając z przedstawionych powyżej informacji, można w sposób obiektywny ocenić przydatność wymienionych metod połączeń bezlutowniczych do montażu takich urządzeń komunikacyjnych jak:

• dopływ zimnej wody;
• zaopatrzenie w ciepłą wodę;
• ogrzewanie;
• kanalizacja.

Dostawa zimnej wody

Złączki są najbardziej odpowiednie do montażu instalacji zimnej wody w domach i mieszkaniach. Ich zaletą jest to, że doskonale sprawdzają się jako połączenia między rurami polipropylenowymi i rurami z innych materiałów. Stosowane są również złączki, a także złączki do domowych instalacji wodociągowych. Oba rodzaje złączy przeznaczone są do łączenia rur o średnicach od ½ do 3 cali. Wadą jest wysoki koszt złączy.

Rury i kształtki polimerowe do zimnej wody dobrze znoszą łączenie epoksydowe i spawanie na zimno. Zaletą metod klejowych jest szybkość i łatwość montażu. Wadą tych połączeń jest wysokie zapotrzebowanie na precyzję klejenia. Najmniejsze naruszenie tej technologii prowadzi do nieszczelności rurociągów.

Dostawa ciepłej wody

Podobnie jak rury z zimną wodą, rury z ciepłą wodą można łatwo podłączyć za pomocą złączek i złączek.

Jedyną wadą jest brak możliwości ich sklejenia klejem lub spawania na zimno. Połączenia te nie wytrzymują intensywnego ciepła i ulegają całkowitemu zniszczeniu pod jego wpływem.

Ogrzewanie

Gwintowane i rozłączne przyłącza rur polipropylenowych najlepiej sprawdzają się w systemach grzewczych w domach i mieszkaniach. Szczególnie popularne są złączki dwuzłączkowe.

Służą jako adaptery do rur polimerowych, grzejników aluminiowych, stalowych i bimetalicznych. Ta metoda łączenia nie ma żadnych szczególnych wad.

Kanalizacja

Odnosi się to do grawitacyjnego systemu odprowadzania ścieków z urządzeń domowych, takich jak wanny, zlewy, umywalki, toalety, bidety i odpływy podłogowe. Stosuje się rury o średnicach od 32 do 100 mm. Są one instalowane w odcinkach. Każdy odcinek, na jednym końcu, rozszerza się, tworząc lejek (kielich).

Gumowy pierścień uszczelniający zapewnia szczelne połączenie między sekcjami. Wyraźną zaletą połączeń typu „gniazdo-gniazdo” jest łatwość montażu, praktycznie bez nadmiernego wysiłku fizycznego. Nie stwierdzono żadnych wad.

Gdy zachodzi potrzeba połączeń bez lutowania

Potrzeba łączenia rur i kształtek polipropylenowych bez lutowania może pojawić się z następujących powodów:

• w nowym budynku tymczasowo nie ma zasilania elektrycznego i nie ma możliwości korzystania ze spawarki;
• rurociąg montowany jest w ciasnych warunkach, w których nie ma możliwości umieszczenia spawarki;
• brak umiejętności lub niechęć do korzystania ze sprzętu spawalniczego.

Wniosek

Prawie wszyscy właściciele domów, którzy wykonali instalację wewnętrzną z rur polipropylenowych bez lutowania, są zadowoleni ze swojej sytuacji.

Systemy rurociągów polimerowych nie powodują żadnych problemów już od kilkudziesięciu lat.